Nowe Prawo Zamówień Publicznych

0
23

.

 

Nowe prawo zamówień publicznych zostało podpisane przez Prezydenta.14 października podpisał on dwie ustawy mające zmienić obecnie funkcjonujące prawo zamówień publicznych. Zaplanowane vacatio legis dla wzmiankowanych ustaw jest bardzo długie. Wskazywane akty prawne wejdą w życie dopiero 1 stycznia 2021 r. Warto jednak już dzisiaj o nich wspomnieć. Wszakże rynek zamówień publicznych w Polsce to naprawdę duży i ważny fragment budżetu, który wpływa na funkcjonowanie rzeszy przedsiębiorstw.

Rynek zamówień publicznych w Polsce

Dane dotyczące rynku zamówień publicznych w Polsce pozwalają na wyciągnięcie kilku zasadniczych wniosków na jego temat.

Po pierwsze udział zamówień publicznych, a konkretnie jego wpływ na PKB eksperci szacują obecnie na od ok. 8,5 do 10 %. To naprawdę dużo. W liczbach bezwzględnych jest to około 200 mld złotych rocznie.

Po drugie rynek zamówień publicznych obejmuje swoim zasięgiem mniej więcej 34 tysiące podmiotów. Te podmioty są zobowiązane do stosowania procedury ustawowej w ramach realizowania inwestycji, czy zakupów.

Po trzecie dane analizowane przez projektodawców sugerują spadek zainteresowania realizacją zamówień publicznych przez potencjalnych wykonawców. Około 40 % procedur o zamówienie zakończyło się złożeniem jedynie jednej oferty przez wykonawcę. Nie jest to pozytywna wiadomość. Tego rodzaju rynek powinien być bardziej konkurencyjny. Z pewnością przyczyniłoby się to do poprawy jakości oferowanych towarów i usług oraz miało wpływ na ostateczne koszty.

Cele nowych regulacji

Nowe przepisy prawa zamówień publicznych są efektem projektów przygotowywanych w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii. Wstępne projekty tej ustawy pojawiały się już w listopadzie 2018 r. Jednak dopiero w połowie października zakończono proces legislacyjny.

Zgodnie z uzasadnieniem projektodawców nowe regulacje są uzasadnione wcześniejszym wielokrotnym nowelizowaniem aktualnych przepisów. Zdaniem autorów stały się one nieczytelne. Poza tym argumentują oni swój projekt potrzebą zmiany stosunków panujących na linii zamawiający-wykonawcy. Wedle opinii ministerstwa obecnie obowiązujące rozwiązania powodują, iż rynek zamówień publicznych w Polsce jest nieatrakcyjny dla firm z sektora MŚP.

Potrzeba odwrócenia tego trendu, a także wprowadzenie czytelniejszego prawa stało się motywem przyjęcia nowych rozwiązań.

Nowe instytucje

Nowa ustawa prawo zamówień publicznych ma wprowadzić do systemu obowiązującego w naszym kraju kilka nowych rozwiązań. Zgodnie z motywami ich wprowadzenia mają w przyszłości przyczynić się do zwiększenia konkurencyjności w obszarze zamówień publicznych.

Klauzule abuzywne

Motywacją dla wprowadzenia klauzul abuzywnych, których zamawiający nie będzie mógł stosować w zamówieniach, jest poprawa sytuacji wykonawców. Obecnie to zamawiający ma decydujące zdanie w kwestii sformułowania zamówienia, a zdanie wykonawcy praktycznie się nie liczy. Utworzenie katalogu klauzul abuzywnych, wynikających z zasady przejrzystości oraz będących owocem orzecznictwa ma poprawić sytuację wykonawcy. Tym samym zgodnie z zamysłem autorów nowych rozwiązań, zamówienia publiczne staną się atrakcyjniejsze dla większej ilości potencjalnych wykonawców. Przykładowymi problemami mogącymi znaleźć się w ramach klauzul abuzywnych są np. nieproporcjonalnie wysokie kary umowne w stosunku do wartości zamówienia. Możliwość nałożenia kary umownej za opóźnienie, które wynika z winy zamawiającego.

Waloryzacja zawartych umów

W przypadku umów o roboty budowlane, a także usługi zawarte na dłużej niż 12 miesięcy ustawa przewiduje obowiązek wprowadzenia możliwości waloryzacji świadczenia na rzecz wykonawcy. Ważne jest to że waloryzacja kontraktu musi wiązać się ze zmianą cen materiałów niezbędnych do wykonania przedmiotu zamówienia. Mieliśmy obecnie do czynienia z tego rodzaju sytuacjami głównie na rynku budowlanym. Wiele dotychczasowych zamówień zostało przez zamawiających wypowiedzianych na skutek zaprzestania ich realizacji przez wykonawców. Spowodowane to było głównie boomem na tym rynku, który powoduje gwałtowny wzrost cen surowców, a także siły roboczej. Konsekwencją jest nierentowność kontaktów i widmo utraty płynności finansowej firm. Nowe rozwiązania mają temu w przyszłości zapobiegać.

Procedura uproszczona

Ustawa przewiduje możliwość zastosowania tzw. procedury uproszczonej w postępowaniach o udzielenie zamówienia. Jednym z warunków zastosowania tego trybu ma być wartość zamówienia w granicach poniżej tzw. progów unijnych. Postępowanie uproszczone zgodnie z zamiarem ustawodawcy ma przyczynić się do uelastycznienia postępowania.

Postępowanie mediacyjne

Nowa ustawa wprowadza możliwość przeprowadzenia pomiędzy wykonawcą a zamawiającym postępowania mediacyjnego. Wprowadzenie takiego rozwiązania zdaniem autorów ustawy ma przyczynić się do kontynuacji realizacji zamówienia w przypadku potencjalnego sporu. Dotychczas w przypadku sporu dot realizacji zamówienia przez wykonawcę sprawa znajdowała swój finał w sądzie. Postępowanie koncyliacyjne ma zabiegać tego rodzaju sytuacjom. Efektem ma być wzrost zaufania na linii zamawiający – wykonawcy, a także uniknięcie niepotrzebnych, długotrwałych sporów na rzecz szybkiego rozwiązania sprawy. Organem właściwym w przypadku rozsądzania potencjalnych sporów ma być Sąd Polubowny przy Prokuratorii Generalnej RP.

Ułatwienia dla skarżących

Nowa ustawa realizując cel zrównania pozycji zamawiających oraz wykonawców wprowadza rozwiązania, które zdaniem autorów mają pomóc wykonawcom.

Po pierwsze ma zostać zmniejszona opłata od wniesienia skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej. Zdecydowano się na wydłużenie terminu tejże skargi do 14 dni.

Po drugie ustawodawca miałby powołać specjalny sąd ds. zamówień publicznych.

Podsumowanie

Przytoczone powyżej rozwiązania mają wejść w życie dopiero 1 stycznia 2021 roku. Część z nich wydaje się zmierzać w dobrym kierunku. Eksperci z branży oraz niektóre stowarzyszenia pracodawców wypowiadają się o kształcie wprowadzonych zmian pochlebnie. Z całą pewnością dopiero dłuższe obowiązywanie ustawy pozwoli na ocenienie funkcjonowania tej ustawy w praktyce. Warto zaznaczyć iż oprócz samej przywołanej ustawy integralną częścią nowych rozwiązań będą przepisy wprowadzające do tego aktu.

O każdym nowym tekście informujemy na naszym fanpage’u na facebook’u oraz profilu na Linkedin.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie logo-dgp.jpg