Rejestracja wykroczeń

55

.

 

Ministerstwo Infrastruktury opracowuje zmiany w przepisach dotyczących wykroczeń zarejestrowanych za pomocą fotoradaru. Inspekcja Transportu Drogowego jest głównym inicjatorem zmian w przepisach.

Model wykroczeniowy

Obecnie odpowiedzialność za wykroczenia zarejestrowane przez fotoradar jest regulowana przez postępowanie w sprawach o wykroczenia. Zgodnie z ogólnymi zasadami prawa wykroczeń obwiniony odpowiada za popełnione wykroczenie dopiero po spełnieniu wymogów przewidzianych w części ogólnej kodeksu wykroczeń. Oznacza to konieczność wykazania faktycznego popełnienia wykroczenia przez obwinionego, oraz jego zawinienia. Tak skonstruowany model jest dosyć drogi i czasochłonny w stosowaniu. Wymaga także od organów administracji staranności i sprawności działania. Z drugiej strony gwarantuje obywatelom poszanowanie ich praw, np. domniemania niewinności, oraz prawa do obrony.

Ustalenie sprawcy

Konieczność ustalenia sprawcy wykroczenia wynika bezpośrednio z reguł rządzących prawem wykroczeń. Odstąpienie od tego wymogu w ramach tej gałęzi prawa jest niemożliwe. Jedynie zmiana ogólnych zasad prawa wykroczeń mogłaby do tego doprowadzić. W świetle obowiązującej Konstytucji jest to jednak niedopuszczalne. Ponieważ gwarancje przewidziane w prawie wykroczeń mają źródło w postanowieniach Konstytucji. Dlatego też ustawodawca, który zamierza zmienić zasady nakładania kar rejestrowanych przez fotoradary musi skorzystać z innych rozwiązań. Taką próbą może być wprowadzenie sankcji administracyjno-karnej w miejsce sankcji karno-administracyjnej(wykroczeniowej).

Model hybrydowy

Nowe rozwiązania lobbowane przez Inspekcję Transportu Drogowego mają zostać oparte o tzw. model hybrydowy. Oznacza to, że odpowiedzialność za zdarzenie zarejestrowane przez fotoradar będzie objęta zasadami postępowania w sprawach o wykroczenia oraz zasadami odpowiedzialności administracyjno-karnej. Taki dualizm odpowiedzialności jest niekorzystny dla obywateli. Rozszerza zasady odpowiedzialności w związku z zarejestrowaniem zdarzenia podlegającego karze. Wprowadzenie subsydiarnej odpowiedzialności administracyjnokarnej mogłoby w pewnych przypadkach naruszać gwarancje wynikające z art 42 § 1 Konstytucji. Skoro bowiem nie udało się ustalić sprawcy wykroczenia i przypisać mu winy (prawo wykroczeń jest częścią prawa karnego) to nie powinno się dalej prowadzić postępowania w sprawie, zmieniając reguły odpowiedzialności na administracyjnokarne.

Przerzucenie obowiązku na obywatela

Funkcjonujący obecnie system obliguje organy państwa do aktywnego działania w celu zidentyfikowania i ukarania sprawcy czynu. Zmiana reguł rządzących postępowaniem wraz z rozszerzeniem jego zakresu działa na korzyść administracji. Ostatecznie w razie niewykrycia sprawcy odpowiedzialność poniesie właściciel pojazdu, niezależnie od jego winy. Najprawdopodobniej wzrosną tym samym wpływy do budżetu, oraz zmniejszą się koszty obsługi systemu fotoradarów. Spowoduje to również, konieczność ustalenia faktycznego sprawcy przez właściciela pojazdu, jeśli będzie on chciał odzyskać środki, które uiścił w ramach sankcji.

Jak zatem będzie wyglądała odpowiedzialność

Proponowane rozwiązania, zakładają że wobec sprawcy będzie pierwotnie prowadzone postępowanie mandatowe (prawo wykroczeń) mające na celu ustalenie sprawcy i ukaranie go. Tutaj aktywną rolę ma odegrać przede wszystkim właściciel pojazdu w którego interesie będzie wskazanie sprawcy. Bowiem w przypadku braku ustalenia sprawcy, a tym samym zakończenia postępowania w sprawie o wykroczenie zostanie uruchomione postępowanie administracyjne. Celem tego postępowania nie jest już określenie faktycznego sprawcy wykroczenia i wykazanie mu winy. Właściciel zostaje w tym przypadku obciążony administracyjną karą pieniężną, będącą niejako odpowiednikiem grzywny w prawie wykroczeń.

Nowy taryfikator

Abstrahując od kwestii zmiany reguł karania, ustawodawca planuje również zaktualizować obowiązujący taryfikator mandatów. Obecne stawki są dosyć niskie, w porównaniu z innymi krajami naszego regionu. W ocenie polityków oraz administracji nie spełniają swojej funkcji prewencyjnej. Najwyższa obecnie stawka mandatu za przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h to 500 zł. Najprawdopodobniej wraz z nowelizacją przepisów nastąpi podniesienie stawki, w taki sposób aby skutecznie odstraszała przed naruszaniem zasad ruchu drogowego. Dominują dwa podejścia. Zwiększenie stawki maksymalnej do wysokości minimalnego wynagrodzenia, bądź odniesienie jej do wysokości średniego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Ma to na celu dostosowanie wysokości kary do przeciętnej sytuacji materialnej obywateli. Pojawia się także pomysł wprowadzenia tzw. systemu stawek dziennych, który funkcjonuje już w polskim prawie karnym. Jego istotą jest dopasowanie wymiaru kary do dochodów sprawcy, tak aby kara była dla niego odpowiednio dolegliwa.

O każdym nowym tekście informujemy na naszym fanpage’u na facebook’u oraz profilu na Linkedin.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie logo-dgp.jpg