Budowa dróg w Polsce

0
27

.

 

Budowa dróg oraz ich utrzymanie jest od dawna jednym z priorytetów zarówno rządu, jak i samorządów. Sprawna i przemyślana infrastruktura drogowa pozwala na uzyskiwanie wymiernych korzyści gospodarczych, a w przypadku obywateli wpływa także na wyższy komfort życia.

W niniejszym artykule skoncentruję się na kwestii budowy dróg ekspresowych oraz autostrad, która z pewnością jest godna uwagi. Przedstawię podmioty odpowiedzialne za realizację tych zadań. Wskażę również źródła finansowania oraz podstawowe akty prawne.

Kto jest odpowiedzialny za drogi?

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest centralnym organem administracji rządowej odpowiedzialnym między innymi za utrzymanie oraz budowę nowych dróg krajowych i autostrad. W związku z tym swoje zadania wynikające z art. 18 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. (tj. Dz. U. 2018 poz. 2068) realizuje również przy pomocy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Urząd ten obecnie zatrudnia prawie 4500 osób i posiada 16 oddziałów regionalnych, po jednym dla każdego z województw.

Jak wygląda sytuacja?

Obecnie w Polsce oddano do użytku ok. 1650 z 2000 km planowanych autostrad oraz ok. 2150 z 5800 km dróg ekspresowych. Stanowi to odpowiednio 82,5% wykonanych inwestycji dla autostrad oraz 37,5% dla dróg ekspresowych. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 maja 2016 r. łączna sieć autostrad oraz dróg ekspresowych w Polsce będzie miała docelowo ok. 7800 km. Czy jest to dużo? Zestawiając informacje o sieciach autostradowych z innych krajów europejskich jest to całkiem dobry wynik. Planowana polska sieć jest równomiernie rozmieszczona, łączy ze sobą wszystkie większe ośrodki aglomeracyjne, pozwalając sprawnie przemieszczać się po kraju oraz służąc tranzytowi międzynarodowemu.

Jakie są plany w zakresie budowy nowych dróg?

Przyjęty uchwałą Rady Ministrów nr 156/2015 z dnia 8 września 2015 r. dokument o nazwie „Program Budowy Dróg Krajowych na lata 2014-2023 (z perspektywą do 2025 r.)” stanowi tzw. dokument programowy rządu. W związku z tym zawiera prognozowane przez rząd cele wraz ze wskazaniem środków ich realizacji w zakresie budowy nowych dróg krajowych. Niewątpliwie przyjęcie tego planu przez rząd jest konsekwencją istnienia rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych.

Wewnętrzne środki finansowe

Finansowanie inwestycji drogowych realizowane jest z różnych źródeł. Obecna perspektywa finansowa przewiduje finansowanie zadań o łącznej wartości 135 mld złotych. Budżet państwa jest jednym z podstawowych źródeł kapitału. Fundamentalne znaczenie dla pozyskania środków na budowę nowych dróg ma Krajowy Fundusz Drogowy. Jest to fundusz celowy, który został powołany na mocy ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym. Stałe wpływy do Funduszu zapewnia opłata paliwowa, pobierana na podstawie wyżej wymienionej ustawy w wysokości określanej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury. Również środki pozyskane tzw. opłaty elektronicznej pobieranej za przejazd przez oddane do użytku odcinki dróg stanowią źródło przychodów funduszu.

Zewnętrzny kapitał

Wracając do Krajowego Funduszu Drogowego trzeba stwierdzić również, że jego istnienie pozwala na pozyskiwanie środków zewnętrznych. Bank Gospodarstwa Krajowego który zarządza funduszem, pozyskuje również środki z pożyczek. Między innymi z Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Przykładem może być choćby ostatnia transza kredytu przeznaczona na realizację nowego odcinka autostrady A1. BGK udało się pozyskać  ok. 300 mln EUR w ramach umowy kredytowej z EBI.

Unijne “trzy grosze”

Ponieważ Polityka spójności UE, której największym beneficjentem jest obecnie Polska, odgrywa niebagatelną rolę w zakresie wydatkowania na inwestycje infrastrukturalne. Warto wskazać na Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko. Jest on zasilany z unijnych dotacji. Stał się źródłem pieniędzy dla takich projektów jak: autostrada A1 czy droga ekspresowa S7. GDDKiA jako zamawiający jest obecnie największym beneficjentem środków pochodzących z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. W związku z powyższym można stwierdzić, że środki unijne stanowią kolejny z filarów finansowania nowych dróg.

Sieć TEN-T

W związku z tym, że wspomniałem o unijnym finansowaniu, nie sposób pominąć kwestii sieci TEN-T. Transeuropejska sieć transportowa TEN-T to unijna inicjatywa łącząca regiony wspólnoty poprzez rozbudowę infrastruktury transportowej. W następstwie tego, że przez Polskę przebiegają dwa korytarze o znaczeniu podstawowym dla sieci, założęnia TEN-T wpływają na zwiększenie możliwości pozyskiwania finansowania inwestycji. Program TEN-T jest obecnie zamykany.

Instrument “Łącząc Europę”

Choć jak wspomniałem program TEN-T nie jest już obecnie aktywny. Pojawił się jego bezpośredni następca. Instrument “Łącząc Europę” podobnie do jego poprzednika jest działaniem ukierunkowanym na wsparcie projektów infrastrukturalnych. Pomimo tego, że to kolej jest największym beneficjentem środków z tego programu w Polsce, to skorzystano z niego choćby przy budowie drogi S61 w województwie podlaskim.

Podsumowanie

W niniejszym artykule starałem się przede wszystkim przedstawić podstawowe informacje dotyczące budowy dróg i autostrad w Polsce. Ze względu na opinie o problemach przy budowie dróg w przyszłości, w kolejnym artykule przedstawię możliwe przyczyny takich prognoz.

O każdym nowym tekście informujemy na naszym fanpage’u na facebook’u oraz profilu na Linkedin.